Στην ιστορία του χωριού μπλέκονται οι καθημερινές ανάγκες, η αγροτική ζωή, οι οικογενειακές ρίζες και οι μεγάλες αλλαγές που έφερε ο χρόνος. Υπήρξαν περίοδοι άνθησης, περίοδοι δυσκολίας, μετακινήσεις, επιστροφές, νέες αρχές. Κι όμως, αυτό που μένει σταθερό είναι η αίσθηση ότι εδώ οι άνθρωποι έμαθαν να στηρίζονται ο ένας στον άλλον.
Η μνήμη του Σαραντάπορου δεν “γράφεται” μόνο σε ημερομηνίες. Γράφεται σε φωτογραφίες που κιτρινίζουν, σε ονόματα που επαναλαμβάνονται στις οικογένειες, σε ιστορίες που λέγονται στο τραπέζι, στις γιορτές, στα πανηγύρια και στις συγκεντρώσεις. Είναι εκείνη η μνήμη που δεν φωνάζει· απλώς επιμένει.
Consectetur — η ιστορία ενός τόπου είναι τελικά η ιστορία των ανθρώπων του.
Καθώς περνούν τα χρόνια, το χωριό αλλάζει: σπίτια ανακαινίζονται, δρόμοι ανοίγουν, συνήθειες μεταμορφώνονται. Αλλά κάθε αλλαγή “κουμπώνει” πάνω σε κάτι παλιότερο. Οι παλιές τέχνες, οι παραδόσεις, τα τοπικά έθιμα και η γλώσσα/διάλεκτος λειτουργούν σαν νήμα που κρατά τη συνέχεια — σαν υπενθύμιση ότι η ταυτότητα δεν χάνεται όταν εξελίσσεται σωστά.
Περιλαμβάνει ιστορικά στοιχεία, πώς εξελίχθηκε στα έτη, παλιές φωτογραφίες και αφηγήσεις που κρατούν ζωντανή τη μνήμη.
Αν κάτι χαρακτηρίζει το Σαραντάπορο, είναι ότι η ιστορία του δεν έμεινε σε βιβλία — έμεινε σε πρόσωπα, σε σπίτια, σε φωνές, και στις μικρές καθημερινές λεπτομέρειες που φτιάχνουν την αλήθεια ενός τόπου.
Και κάπως έτσι, η ιστορία του Σαραντάπορου γίνεται κάτι παραπάνω από αφήγηση. Γίνεται τρόπος να βλέπεις τον τόπο: όχι μόνο για αυτό που ήταν, αλλά και για αυτό που μπορεί να γίνει. Με σεβασμό, με φροντίδα και με μια ήρεμη περηφάνια.